Stap 2 – Monnikenwerk


De schutterij van As maakt kogels aan de lopende band. En dat mag je heel letterlijk nemen. Voor een kogel kan worden afgeschoten, gaat deze achter de schermen door heel wat handen.

Kogels maken is puur monnikenwerk. Elk loden projectiel wordt samen met een huls, zwart kruit & een slaghoedje gecombineerd tot een kogel. En dat duizenden keren per seizoen.

Kogels moeten met uiterste precisie gemaakt & bewaard worden. De minste afwijking kan voor een misser zorgen. Handleidingen bestaan niet: schutters dragen hun kennis enkel mondeling over.

2_kogel

Eens oud lood gesmolten is tot loden bolletjes, moet het echte werk nog beginnen.

De loden bolletjes en de hulzen zijn twee belangrijke bestandsdelen waar alles mee begint. Hier zie je een huls (rechts) met daarnaast het loden bolletje (links).

lege_huls

Na het afvuren van een schot, blijft een lege huls in de ‘kamer’ van het geweer zitten. Deze huls kan dan opnieuw gevuld worden voor een volgende schietoefening- of wedstrijd.

Om ervoor te zorgen dat een kogel kan worden afgevuurd, is er kruit nodig.

bus_kruit

Elke huls wordt met uiterste precisie afgevuld met kruit. Hier wordt speciale apparatuur voor gebruikt, want de minste afwijking kan voor een misser zorgen.

kruit

Het kruit zorgt ervoor dat de loden bol zal wegvliegen. Maar een kogel kan nooit ‘vanzelf’ wegvliegen.

Hiervoor moet de ‘slagpin’ in het geweer in aanraking komen met een slaghoedje.

De ‘slag’ op het slaghoedje, zorgt er voor dat de kogel wordt afgevuurd.

slaghoedjes

Het slaghoedje wordt bevestigd in een klein gaatje, aan de achterzijde van de huls.

slaghoedjes_leeg

Een speciale tang wordt gebruikt om het slaghoedje vast te boren in de huls.

tang

Vervolgens wordt ook de loden bol bovenop de huls vast geperst met een speciale tang.

Rechts zie je een volledig afgewerkte kogel voor de Limburgse buks. De kogels worden vervolgens nog ingevet en worden dan op de juist temperatuur bewaard voor de volgende schietoefening. Achter slot en grendel.

vastzetten

Er bestaat geen handleiding voor het maken van kogels. We hebben veel geleerd met vallen en opstaan.

De kennis van dit ambacht wordt puur mondeling overgedragen. Er bestaat geen enkele handleiding voor het maken van de perfecte kogels voor de Limburgse buks.

Enkele jaren geleden nam een jonge generatie deze taken over van de ‘oude garde’. Dat liep echter niet meteen van een leien dakje.

Deze jonge generatie maakte voor het eerst kennis met het kogelgieten en kogels maken. Maar tot grote frustratie bleef het resultaat op de schietkampioenschappen uit. Een onverklaarbaar hoog aantal ‘missers’ op de wedstrijden werkte niet alleen demotiverend, maar het deed ook vermoeden dat er meer aan de hand was.

We gingen te rade bij andere schutterijen uit de buurt om ons schietmateriaal op punt te stellen. Verouderd werkmateriaal werd vervangen en er werd zelfs geïnvesteerd in andere Limburgse buksen.

Enkele schutters hebben een ook speciale opleiding gevolgd en een examen afgelegd als “buksmeester”. Deze opleiding wordt geregeld georganiseerd om schutters op een verantwoorde wijze wegwijs te maken in het oude ambacht van de kogels, het afstellen van het geweer en Wapenwetgeving.

Maar de échte kneepjes, die leer je door ervaring op te doen op de schuttersweide. Of door te spreken met andere buksmeesters.

Al lost niet iedereen graag zijn geheimen. Op schietwedstrijden schieten schutterijen tegen elkaar en dan is iedereen een beetje een concurrent van mekaar.

Veel mensen beseffen niet hoeveel voorbereiding er komt kijken bij één kogel. Nieuwe leden denken vaak dat we onze kogels gewoon bij de wapenhandel om de hoek kopen, maar dat is dus echt niet zo. Veel gebeurt achter de schermen & zonder de inzet van tientallen vrijwilligers kan je niet schieten.

Eén knal duurt maar een fractie van een seconde; het maken van de loden kogels neemt echter uren in beslag. Toegegeven, het is veel werk, maar als ons werk zijn vruchten aflevert, geeft dat eens zoveel voldoening.

Lees verder: stap 3 van 3